ระวัง! นอนน้อยสมองเสื่อม

Last updated: 2020-05-05  |  343 จำนวนผู้เข้าชม  | 

ระวัง! นอนน้อยสมองเสื่อม

ระวัง!
นอนน้อยสมองเสื่อม

“โรคอัลไซเมอร์”...เป็นโรคที่จะเจอปัญหาการนอนไม่เป็นเวลาและนอนไม่มีคุณภาพซึ่งอาจจะส่งผลกระทบกลับมาเป็นวงจรทำให้โรคแย่ลงเร็วกว่าเดิม

เพราะการที่นอนได้ไม่ดีทำให้เซลล์สมองถูกใช้งานหนักและผลิตสาร เช่น บีต้าอมีลอยด์ (Beta Amyloid) และเทา (tau) ออกมามากกว่าปกติ ซึ่งไม่ว่าจะทางกลไกใดก็ตาม เช่น การอักเสบเรื้อรังก็ใช่  พบว่าสารสองตัวนี้มีระดับสูงในสมองของคนไข้โรคอัลไซเมอร์และพบสารเทาในเลือดของคนไข้อัลไซเมอร์สูงกว่าปกติอีก ด้วย

แต่ที่นี้ก็ไม่ได้หมายความว่าไปนอนวันละ 10 ชั่วโมงจะดีไม่สมองเสื่อมเพราะก็จะทำให้ตายเร็วเช่นกัน เคยเขียนในบทนอนน้อย นอนนาน นอนยังไงไม่ให้สมองเสื่อมอายุสั้นว่า สมองใช้เวลาขณะเรานอนในการกำจัดของเสียและซ่อมแซมส่วนที่เสื่อมสภาพ

มีการศึกษาในคนญี่ปุ่นอายุเกิน 60 ปี และติดตามดูเป็นเวลา 10 ปี พบว่าถ้านอนน้อยกว่า 5 ชั่วโมงจะเพิ่มความเสี่ยงสมองเสื่อม แถมยังเพิ่มความเสี่ยงความดัน และเบาหวานอีกด้วย

"ถ้านอนมากเกิน 8 ชั่วโมงต่อวันก็เสี่ยงสมองเสื่อมเช่นกัน"

นอกจากที่กล่าวมาก็มีการศึกษาเกี่ยวกับคุณภาพการนอนหลับและสมองเสื่อมมากมาย แต่จะเป็นการเฝ้าดูแบบระยะยาวทั้งนั้น ในชีวิตจริงทุกคนคงเคยเจอกันว่านานๆ ทีต้องอดหลับอดนอน ไม่ว่าจะทำงานกะกลางคืนไม่เป็นเวลา หรืออ่านหนังสือก่อนสอบ แต่ก็ไม่รู้ว่าอดหลับอดนอนแต่ละครั้ง มันจะมีผลกระทบต่อสารสมองเสื่อมเหล่านี้ไหม โดยถ้ามีผลและมีการสะสมกันเป็นเวลานาน สมองเราจะรับไหวรึเปล่า

บทความลงตีพิมพ์ในวารสาร Neurology หัวข้อ “Effects of acute sleep loss on diurnal plasma dynamics of CNS health biomarkers in young men” โดยริเริ่มความคิดที่จะทำวิจัยเรื่องนี้ เพราะหลายงานวิจัยที่ผ่านมา พบว่าการนอนที่ไม่มีคุณภาพเพิ่มความเสี่ยงของสมองเสื่อมโดยเฉพาะอัลไซเมอร์แต่ล้วนแล้วแต่เป็นการวิจัยในระยะยาว จึงมาลองทำการศึกษาว่าการอดหลับอดนอนสั้นๆ แบบการศึกษาทดลองแบบไขว้ (Crossover trial) ว่า

คนที่อดนอนจะมีสารก่ออัลไซเมอร์ในเลือดเพิ่มไหม และใช้การดูสารที่ชื่อว่าเทา (tau) ซึ่งเป็นสารที่พบในสมองของคนที่เป็นโรคอัลไซเมอร์เยอะ โดยเริ่มจากนำผู้ชายชาวสวีเดน อายุเฉลี่ย 22 ปี สุขภาพแข็งแรงน้ำหนักปกติ 15 คน ซึ่งปกติแล้วนอนเป็นเวลา และนอนเฉลี่ย 7-9 ชั่วโมงต่อวัน จากนั้นจับมาให้กินอยู่ นอนหลับ ในที่สถานศึกษาที่จัดให้สองวันสองคืน ให้นอนหลับสบายในคืนแรก และเจาะเลือดก่อนนอนและตอนตื่นเช้า ในคืนที่สองไม่ให้นอน เปิดไฟ ให้ดูหนัง เล่นเกมหรือนั่งคุยกัน และเจาะเลือดในเช้าวันถัดมา


ผลปรากฏว่า ระดับของสารเทาในเลือดนั้นเพิ่มขึ้นมามากถึง 17.2% เมื่อเทียบกับในคืนที่หลับสบาย และคาดว่าสารเทาในเลือดเกิดจากการผลิตสารนี้ออกมาจากเซลล์สมองมากขึ้น

การศึกษานี้ไม่ได้บอกว่าการอดหลับอดนอนเป็นช่วงๆ จะเพิ่มความเสี่ยงสมองเสื่อม แต่ลองนึกดูว่าถ้าเกิดมีการอดหลับอดนอนแบบนี้บ่อยๆ สารเทาอาจจะไม่สามารถถูกกำจัดออกมาในเลือดได้เร็วพอและในที่สุดก็สะสมในสมอง เกิดการอักเสบและในที่สุดก็สมองเสื่อมจนได้

สรุปคือถ้านอนไม่พอแค่คืนเดียวก็จะมีสารสมองเสื่อมในเลือดเพิ่มขึ้นแล้วและเรารู้ว่าต้นตอมาจากการผลิตที่เพิ่มขึ้นนั้นมาจากในสมอง เพราะการศึกษาคล้ายๆ กัน ในวารสาร science ปี 2019 “The sleep-wake cycle regulates brain interstitial fluid tau in mice and CSF tau in humans” เป็นการตรวจสารเทาในน้ำไขสันหลังก็พบปริมาณสารเทาเพิ่มขึ้นเหมือนกัน แต่ไม่รู้ว่าที่เพิ่มขึ้นนั้นมาจากการที่เซลล์ทำงานมากขึ้น หรือจากความเสียหายของเซลล์สมองเพราะไม่ได้หยุดทำงาน

แบบนี้เราจะใช้การตรวจสารเทาและใช้เป็นตัววัดคุณภาพการนอนหลับและความเสี่ยงสมองเสื่อมได้ไหมนะ เพราะสารตัวนี้น่าจะสูงขึ้น ก่อนเกิดอาการของโรคเป็นสิบปี จะได้หาวิธีป้องกันก่อนเกิดก็น่าจะดี อันนี้ไม่รู้คงต้องรอดูการศึกษาต่อๆ ไปครับ

ใครอดหลับอดนอนก็พยายามหาเวลานอนหน่อย ใครต้องทำงานกะดึกก็ทำกะดึก ไปยาวๆ ร่างกายจะได้ชิน ใครเป็นหมอก็อดใจรอ จนวันที่หุ่นยนต์มาทำงานแทน  ก่อนจะถึงวันนั้นอะไรบ้างที่ดูจะมีฤทธิ์ปกป้องเซลล์สมองจากผลกระทบและลดความเสียหายของเซลล์สมองได้บ้างละ


กัญชาของคู่กายที่พูดมาหลายรอบแล้วว่ามีฤทธิ์ปกป้องสมองและลดการอักเสบ ซึ่งครบครันเมื่อใช้ในปริมาณน้อย แต่จะให้น้องๆ หมอหยดกัญชาก็เดี๋ยวจะง่วงกันหมด จึงไม่ตอบโจทย์ ก็เหลือสารสกัดเปลือกองุ่นที่ชื่อว่า เรสเวอราทรอล (resveratrol)

ซึ่งสามารถผ่านเยื่อหุ้มสมอง (blood brain barrier) ช่วยปรับสมดุลเซลล์สมอง ลดสารอนุมูลอิสระ ลดการอักเสบ และลดอัตราการตายของเซลล์สมอง จึงมีฤทธิ์ในการปกป้องสมอง ก็อาจจะใช้ได้ดีอยู่นะครับ แต่ถ้านึกจะใช้ต้องใช้แต่เร็ว ไม่ใช่รอจนเป็นสมองเสื่อมค่อยใช้เพราะกระบวนการสมองเสื่อมใช้เวลาเป็น 10 ปี...

ถ้ารอถึงตอนนั้นเซลล์สมองมันก็ตายไปจนไม่เหลือให้ปกป้องแล้วละ ด้วยความเป็นห่วงครับ
.
.
"หมอดื้อ"

https:// www.thairath.co.th/news/ local/1772168

Powered by MakeWebEasy.com